Wat kan ik doen tegen de bamboe van mijn buren?
Bamboe uit de tuin van de buren kan snel een probleem worden. Gelukkig zijn er manieren om je eigen tuin te beschermen.
Hoe herken je woekerende bamboe van de buren?
Veel bamboesoorten vormen ondergrondse uitlopers, de zogenaamde rizomen. Deze groeien ver buiten de plek waar de plant oorspronkelijk is neergezet. Vooral bamboe van het type Phyllostachys staat bekend om zijn sterke groeikracht. De scheuten kunnen door schuttingen, bestrating en zelfs vijverfolie heen groeien als er geen bamboewortelbegrenzing is aangebracht. De eerste signalen van binnendringende bamboe zijn plotseling opduikende halmen in je eigen tuin. Ze verschijnen vaak in een rij en dicht bij de erfgrens. Het gaat dan niet om zaailingen, maar om rizomen die rechtstreeks met de moederplant zijn verbonden en soms meterslang onder de grond lopen. De halmen zijn stevig, groeien snel en zijn lastig met de hand te verwijderen. Afhankelijk van de bodem en de vochtigheid kunnen rizomen zelfs door kantopsluitingen of de randen van borders heen groeien. Wie in de tuin een andere plant verwacht en ineens een rechte, groene scheut ziet, doet er goed aan even te kijken: bij gladde halmen met duidelijke knopen gaat het meestal om Phyllostachys. Als een haagplant of grasveld ineens kale plekken krijgt of doorschoten is met onbekende scheuten, is de kans groot dat de oorzaak bij de buren ligt. Het wordt extra zorgelijk als de scheuten al meters van de erfgrens opduiken. Dat laat zien dat de rizomen zich ongecontroleerd verspreiden. Op tijd herkennen is belangrijk. Hoe eerder je merkt dat er ondergronds iets je tuin binnenkomt, hoe makkelijker je de uitbreiding kunt stoppen. Wie te lang wacht, loopt risico op schade aan bestrating, funderingen en andere delen van de tuin.
Welke rechten heb je bij overwoekerende bamboe?
Als de bamboe van de buren je tuin in groeit, gaat het juridisch om een zogenaamde “toestandsstoornis”. Planten die vanaf een ander perceel jouw grond binnendringen, mag je verwijderen, zolang ze het gebruik van je tuin beperken of schade veroorzaken. In het Nederlandse burenrecht geldt dat een eigenaar het recht heeft om wortels of scheuten die van buitenaf de tuin in groeien bij de erfgrens af te knippen of weg te halen. Daarbij is het wel belangrijk rekening te houden met elkaar. Een gesprek met de buren is altijd de eerste stap. Vaak weten mensen niet dat hun bamboe zich ondergronds zo sterk verspreidt. Is duidelijk dat de bamboe de oorzaak is en is er geen goede wortelbegrenzing aangebracht, dan kan de buur verplicht worden om maatregelen te nemen. Dat kan het plaatsen van een professionele begrenzing zijn of zelfs het volledig verwijderen van de bamboe. Ook een vergoeding voor schade is mogelijk als bijvoorbeeld bestrating, leidingen of schuttingen al beschadigd zijn. De regels kunnen per situatie verschillen. Bij twijfel is het verstandig contact op te nemen met de gemeente of juridisch advies in te winnen. Foto’s, aantekeningen en data waarop de scheuten zijn verschenen, zijn dan handige bewijsmiddelen. Idealiter loopt het niet zo hoog op. Een goed gesprek, waarin je uitlegt wat er gebeurt en samen naar een oplossing zoekt, leidt meestal tot een afspraak waar beide buren zich in kunnen vinden. Omdat bamboe zo hard groeit, hebben beide partijen er belang bij om het op tijd te begrenzen.
Hoe stop je de verspreiding van bamboe blijvend?
De meest effectieve manier tegen woekerende bamboe is een stevige wortelbegrenzing. Die bestaat meestal uit 2 mm dik kunststof (HDPE, polyethyleen) en wordt recht in de grond geplaatst, minstens 60 tot 70 cm diep. Om te voorkomen dat de rizomen er overheen groeien, moet de begrenzing ongeveer 5 cm boven de grond uitsteken. Belangrijk: de wortelbegrenzing moet helemaal gesloten zijn, bij voorkeur met een speciale sluitstrip. Open uiteinden of kieren zorgen ervoor dat de scheuten er tussendoor kruipen. Het aanbrengen is arbeidsintensief, maar noodzakelijk. Zonder goede begrenzing breidt de bamboe zich steeds opnieuw uit. Is de wortelbegrenzing te laat aangebracht en zijn er al rizomen in de tuin verspreid, dan helpt alleen nog het ruim uitgraven. De bodem moet zorgvuldig worden uitgezocht, want zelfs kleine stukjes wortel kunnen weer uitlopen. Afhankelijk van de ernst kan een schep of zelfs een kleine graafmachine nodig zijn. Bij sterke woekering is het verstandig eerst de halmen weg te halen en daarna de rizomen uit te graven. Vaak zijn meerdere rondes nodig. Wie echt zekerheid wil, kan na het uitgraven een beschermfolie aanbrengen voordat er opnieuw wordt beplant. Bij het opnieuw planten van bamboe (bijvoorbeeld uit de eigen verzameling) kies je het beste alleen voor polvormende bamboe zoals Fargesia. Deze soort maakt geen uitlopers en blijft op zijn plek. Daarnaast kan een natuurlijke barrière, zoals een betegeld terras of een diepe border, de groei beperken. Deze oplossingen zijn op zichzelf echter niet helemaal betrouwbaar. Alleen een doorlopende wortelbegrenzing geeft echt langdurige zekerheid.
Waar let je op bij nieuwe beplanting na het verwijderen van bamboe?
Na het verwijderen van woekerende bamboe blijft de grond vaak los of verstoord achter. Voor je nieuwe planten zet, is het belangrijk de bodem te controleren en te verbeteren. Als er nog veel fijne wortelresten zijn, is het verstandig het gebied een tijd met rust te laten en regelmatig te kijken of er nieuwe scheuten verschijnen. Voor de herbeplanting zijn andere haagplanten zonder uitlopers een goede keuze. Geschikte voorbeelden zijn taxus, levensboom (Thuja) of rode photinia. Ook wintergroene struiken zoals hulst of liguster geven privacy en structuur zonder te woekeren. Bij de voorbereiding van de bodem is het belangrijk zo veel mogelijk oude rizomresten weg te halen. De grond moet goed doorlatend, voedzaam en humusrijk zijn. In zware kleigrond is het slim om compost door te werken. Een laag mulch na het planten helpt om vocht vast te houden en verkleint de kans dat achtergebleven wortelstukjes opnieuw uitlopen. Een tip voor kleine tuinen: wie toch graag bamboe wil, kan een polvormende Fargesia in een pot zetten. In een ruime bak groeit deze bamboe goed, zonder de hele tuin over te nemen. Een plek in de halfschaduw met voldoende vocht is daarvoor ideaal.
Woekerende bamboe kan grote problemen veroorzaken, maar met op tijd ingrijpen en de juiste maatregelen blijft je tuin op de lange termijn goed beschermd.
.jpg)